|
|
เงื่อนเชือก
ชนิดของเชือก
๑. เชือกกาบมะพร้าว ทำจากกาบมะพร้าว มีน้ำหนักเบา ลอยน้ำได้เหมาะหรับใช้ในน้ำ ไม่อมน้ำ นิยมใช้โยงเรือ กำลังงานน้อยกว่าเชือกมนิลาที่มีขนาดเท่ากัน
๒. เชือกป่าน ทำจากต้นเฮมม์ สีเหลือง เส้นใยหยาบ แข็ง ผูกง่ายไม่เหมาะสำหรับงานเกี่ยวกับน้ำ นิยมชุบน้ำมันจึงเรียกว่า เชือกน้ำมัน เมื่อชุบน้ำแล้วกำลังงานจะน้อยลงกว่าเดิม
๓. เชือกมนิลา ทำจากต้นมนิลามีมากในประเทศฟิลิปปินส์ สีค่อนข้างขาวอ่อนตัวดี มีกำลังมากกว่าเชือกป่าน นิยมใช้เป็นเชือกรอก ทำฐานผจญภัยและในการบุกเบิก ถ้าใช้ในที่แห้งจะทนดี แต่ถ้าเปียกน้ำบ่อย ๆ จะขาดง่าย
๔. เชือกปอ เป็นเชือกทำจากปอกระเจาในประเทศไทย เหมาะสำหรับใช้งานชั่วคราวบนบกเช่น ขันชะเนาะ นั่งร้านเป็นต้น ต้องเก็บรักษาให้ดี ระวังทิ้งไว้ มอด และปลวกกัดกินทำให้ขาดง่าย
๕. เชือกด้าย เป็นเชือกที่ทำจากด้ายดิบ มีสีขาวสะอาด อ่อนนิ่ม ขดม้วนง่าย ไม่มีมอด หรือปลวกอาศัย ใช้ทำแห หรือใช้งานในร่มไม่ถูกแดด
๖. เชือกไนลอน เป็นเชือกที่ทำจากสารสังเคราะห์ มีความทนทานและเหนียวมาก มีความยืดหยุ่นมากกว่าเชือกชนิดอื่น ๆ ผูกยากเพราะคลายตัวง่าย ถ้าดึงมากเชือกยืดได้ เหมาะใช้งานในน้ำ ห้ามอยู่ใกล้ความร้อน หรือใกล้ไฟ
๗. เชือกลวดหรือลวดสลิง ลักษณะคล้ายเชือก แต่ทำจากเหล็กกล้าเคลือบสังกะสีควั่นเป็นเกลียวมีน้ำหนักและกำลังมาก มีราคาแพงและเกิดสนิมได้ง่าย เหมาะสำหรับยึดเกาะโครงสร้างสูงเช่น ใช้ยึดทำฐานผจญภัยถาวร ยึดเสาโทรทัศน์ หรือหอคอย เป็นต้น มีหลายขนาดให้เลือก
เงื่อนเชือก แบ่งออกเป็นกลุ่มใหญ่ๆได้ 3 กลุ่ม คือ
1. ประเภทต่อเชือกเข้าด้วยกัน เพื่อใช้ประโยชน์ต่อเชือกให้ยาวขึ้น เช่น
- เงื่อนพิรอด
- เงื่อนขัดสมาธิ
- เงื่อนประมง
- เงื่อนยายแก่
- เงื่อนนายพราน
2. ประเภททำเป็นบ่วง เพื่อใช้ประโยชน์สำหรับคล้องหรือสวมกับหลัก เช่น
- เงื่อนบ่วงสายธนู
- เงื่อนผูกคนลาก
- เงื่อนเก้าอี้
- รอกเชือก
3. ประเภทผูกกับวัตถุ เพื่อใช้ประโยชน์สำหรับผูกให้แน่น ใช้รั้งให้ตึงหรือดึงให้แน่น เช่น
- เงื่อนผูกซุง
- เงื่อนบุกเบิก
- เงื่อนตะกรุดเบ็ด
- เงื่อนผูกถัง
- เงื่อนกระหวัดไม้
- เงื่อนผูกรั้ง
- เงื่อนขันชะเนาะ
- เงื่อนผูกประกบ
- เงื่อนผูกกากบาท
- เงื่อนผูกทแยง
ประโยชน์ของเงื่อนที่จำเป็นแต่ละชนิด
| เงื่อนพิรอด ( Square Knot ) |
| เป็นเงื่อนที่ใช้มากในชีวิตประจำวัน โดยใช้ผูกปลายเชือก 2 ข้างเข้าด้วยกัน จะแน่นมากแต่แก้ง่าย เชือกที่ผูกจะต้องมีขนาดที่เท่ากัน มีความเหนียวเท่ากัน |
ประโยชน์
1. ใช้ต่อเชือก 2 เส้นที่มีขนาดเท่ากัน
2. ใช้ผูกปลายเชือกเส้นเดียวกัน เพื่อมัดห่อสิ่งของ
3. ใช้ผูกเชือกรองเท้า
4. ใช้ผูกโบ ผูกชายผ้าพันแผล หรือทำสลิงคล้องคอ
5. ใช้ต้อปลายผ้าพื่อให้มีความยาวตามที่ต้องการ
|
 |
| เงื่อนขัดสมาธิ ( Sheet Bend ) |
| เป็นเงื่อนที่ใช้ประโยชน์ต่อเชือกที่มีขนาดต่างกัน โดยใช้เส้นใหญ่ทำบ่วงส่วนเส้นเล็กเป็นเส้นพันขัด |
ประโยชน์
1. ใช้ต่อเชือกที่มีขนาดเท่ากัน หรือต่างกัน
2. ใช้ต่อปลายเชือกอ่อนกับเชือกแข็ง
3. ใช้ต่อด้าย ( ต่อเส้นด้ายทอผ้า )
4. ใช้ผูกกับขอ หรือบ่วง
|
 |
| เงื่อนกระหวัดไม้ ( Two Half Hictches ) |
| |
ประโยชน์
1. ใช้รั้ง โยง หรือผูกกับสมอบกแบบต่าง ๆ
2. ใช้เชือกผูก ดึง และร้อยเข้ากับรอกชนิดต่าง ๆ
|
 |
| เงื่อนบ่วงสายธนู ( Bowline ) |
| เป็นเงื่อนที่ไม่รูด ไม่เลื่อน |
ประโยชน์
1. ทำบ่วงคล้องวัตถุ เสาหรือหลัก
2. ใช้ทำบ่วงผูกสัตว์ เช่น วัว ควาย ฯลฯ
3. ใช้คล้องคันธนู
4. ใช้แทนเงื่อนเก้าอี้สำหรับให้คนนั่งเพื่อช่วยเหลือ
5. ใช้ทำบ่วงต่อเชือก
|
 |
| เงื่อนตะกรุดเบ็ด ( Clove Hitch ) |
| เป็นเงื่อนผูกแน่นแต่แก้ง่าย ใช้ผูกของ ผูกหลัก ผูกตอม่อ เป็นเงื่อนเริ่มต้นของการผูกแน่น |
ประโยชน์
1. ใช้แขวนรอก
2. ผูกเชือกกับสมอเรือ
3. ผูกก้อนหินที่ใช้แทนสมอเรือ
|
 |
| เงื่อนประมง ( Fisherman's Knot ) |
| |
ประโยชน์
1. ใช้ต่อเชือกที่มีขนาดเล็กเช่น สายเบ็ด สายเอ็น
2. ใช้ต่อเชือกที่มีขนาดเท่ากัน
3. ผูกคอขวดสำหรับเป็นที่หิ้วถือ
4. ใช้ลากจูกสำหรับเชือกที่มีขนาดใหญ่
|
 |
| เงื่อนผูกซุง ( Timber Hitch ) |
| ใช้ปลายเชือกผูก ไม่เปลืองเชือกผูกง่าย แก้ง่าย |
ประโยชน์
1. ใช้ลากซุง
2. ใช้มัดลากวัตถุทรงกระบอก หรือทรงกลม
3. ใช้ผูกกับหินเพื่อใช้ถ่วงเป็นสมอเรือ
4. ใช้ผูกกับหินเพื่อแทนสมอบก
|
 |
| เงื่อนผูกรั้ง ( Tarbuck Knot ) |
| |
ประโยชน์
1. ใช้ผูกสายเต้นท์ยึดเสาธงเพื่อกันล้ม
2. ใช้รั้งต้นไม้
3. เป็นเงื่อนเลื่อนให้ตึงและหย่อนได้
|
 |
| เงื่อนปมตาไก่ ( A Fingere of Einght Knot ) |
| ใช้ขมวดหัวเชือกที่มีขนาดไม่ใหญ่นัก ถ้าต้องการปมใหญ่ให้ขมวดหลายๆครั้ง |
ประโยชน์
1. ใช้ผูกปลายเชือกให้เป็นปม
2. ใช้ผูกกันหัวเชือกลุ่ยชั่วคราว
|
 |
| ผูกประกบ ( Round Lashing ) |
| มีหลายชนิด เช่น ประกบสอง ประกบสาม ประกบสี่ เป็นต้น |
ประโยชน์
- ต่อไม้ให้ยาว หรือมัดไม้เข้าด้วยกัน
- ทำให้ได้ไม้ที่มีความยาวสำหรับงานก่อสร้าง
วิธีการผูก
1. เริ่มต้นด้วยเงื่อนตะกรุดเบ็ด แล้วแต่งงานเชือก
2. พันรอบไม้ที่ต้องการผูกแบบเรียงเส้น
3. พันหักคอไก่
4. ลงท้ายด้วยเงื่อนตะกรุดเบ็ด
|
 |
| ผูกกากบาท ( Square Lashing ) |
| ส่วมมากใช้ผูกไม้ที่ไขว้กันในลักษณะกากบาทกัน |
ประโยชน์
- ใช้ในงานก่อสร้าง ทำนั่งร้านทาสีอาคาร
- ใช้ในงานสร้างค่ายพักแรม
วิธีการผูก
1. ขึ้นต้นด้วยเงื่อนตะกรุดเบ็ด แล้วแต่งงานเชือก
2. พันไม้สลับกันทั้ง 4 ด้าน แบบเรียงเส้น
3. พันหักคอไก่
4. ลงท้ายด้วยเงื่อนตะกรุดเบ็ด
|
 |
| ผูกทแยง ( Diagonal Lashing ) |
| ส่วนมากใช้ผูกไม้ที่มีลักษณะไขว้กันที่ไม่เป็นมุมฉากกัน ( กากบาท ) |
ประโยชน์
- ใช้ในงานก่อสร้าง
- ใช้ค้ำ หรือยัน ป้องกันมิให้ล้ม
วิธีการผูก
1. ขึ้นต้นด้วยเงื่อนผูกซุง โดยควบไม้ทั้ง 2 ท่อน
2. พันขวางไม้ทั้ง 2 ด้าน
3. พันหักคอไก่
4. ลงท้ายด้วยเงื่อนตะกรุดเบ็ด
|
 |
|
|
